Πέμπτη 8 Νοεμβρίου 2007

Ανέκαθεν ο «κακός» των παραμυθιών...

Η κακή του φήμη ξεκίνησε όταν κατά τον Μεσαίωνα ξέσπασε επιδημία πανώλους και οι λύκοι ως πτωματοφάγοι έτρωγαν τους νεκρούς. Αργότερα, όταν στην Ελλάδα έπληξε τους λύκους επιδημία λύσσας η έντονη επιθετικότητά τους λόγω της ασθένειας μεγάλωσε τον φόβο του κόσμου. Αλλά μέχρι και σήμερα η φιλολογία που τον συνοδεύει συνοψίζεται ίσως σε μία και μόνη φράση: είναι το άγριο ζώο που ρημάζει τα κοπάδια των βοσκών και καταστρέφει το βιος τους.
«όταν ο άνθρωπος ήταν ακόμα κυνηγός υπήρχε ένας φυσικός ανταγωνισμός με τον λύκο, αφού τα θηράματα και των δύο ειδών ήταν παρόμοια. Από τη στιγμή που άρχισε να εξελίσσεται και, κυρίως, να ανακαλύπτει τη δυνατότητα που ο ίδιος έχει να εκτρέφει ζώα, η αρνητική εικόνα του λύκου απέκτησε ακόμα μεγαλύτερες διαστάσεις για έναν απλό λόγο: ο λύκος δεν μπορούσε και δε μπορεί να καταλάβει ότι τα ζώα του κοπαδιού αποτελούν περιουσία κάποιου άλλου», εξηγεί ο Λάζαρος Γεωργιάδης, βιολόγος- υπεύθυνος δράσεων του Αρκτούρου. «Όμως, ο ανταγωνισμός ανάμεσα στα δύο είδη έγινε ακόμα πιο έντονος, όταν ο άνθρωπος με το κυνήγι επενέβη στη Φύση σε τέτοιο βαθμό ώστε να πάρει από τον λύκο τη φυσική του λεία. Και αυτό είναι ξεκάθαρο στην περίπτωση της Ελλάδας, π.χ. με το ελάφι που εξοντώθηκε απ’ τον άνθρωπο. Αφού, λοιπόν, ο λύκος δεν έβρισκε τροφή, θα πήγαινε να «κλέψει» την έτοιμη, τα πρόβατα των κτηνοτρόφων».

Τετάρτη 7 Νοεμβρίου 2007

Λύκος: Όσο κι αν μας κάνει κακό δεν υπάρχει πιο θαυμαστό πλάσμα εκεί έξω!

Γιάννης Τσέβρεχος
ΒΟΣΚΟΣ


Ο Γιάννης Τσέβρεχος από το Διάσελο Τρικάλων δεν είναι απλώς ένας ακόμα βοσκός της ελληνικής υπαίθρου. Μέσα από την παράλληλη δραστηριότητά του, αυτής της συγγραφής, και το βιβλίο του «Το κοπάδι», κατέγραψε πριν από λίγα χρόνια την ζωή των τσοπάνηδων και του ποιμνίου τους στις πλαγιές των βουνών της Θεσσαλίας. «…ο βοσκότοπος του χωριού και γενικά τα τριγύρω πάντα κρατούν τους λύκους, και σίγουρα κάθε χρόνο έχουμε λύκαινες που γεννούν. Και κατά κάποιο τρόπο καλά είναι να γεννούν κοντά σε κοπάδι. Δεν πειράζουν ποτέ κοπάδια που βρίσκονται γύρω απ’ τη φωλιά τους», σημειώνει στα τετράδια που κρατάει, σχεδόν καθημερινά. Του ζητήσαμε να μας μιλήσει για την ανταγωνιστική σχέση που έχει αναπτύξει ο άνθρωπος με τον λύκο, από τη δική του σκοπιά, του κτηνοτρόφου,. «Γι’ αυτό το ζώο δεν μπορείς να μιλήσεις με δύο λόγια», παρατηρεί. «Γιατί όσο κι αν μας κάνει κακό, ξέρουμε πως σαν τον λύκο δεν υπάρχει πιο θαυμαστό, πιο απρόβλεπτο, πιο έξυπνο πλάσμα εκεί έξω…»

Πότε ήταν η τελευταία φορά που κάποιος λύκος επιτέθηκε στο κοπάδι σας;
Εδώ και 20 μέρες μας έχουν φάει πάνω από 10 ζώα στο χωριό. Έχασα κι εγώ μια γίδα. Συμβαίνει συχνά αυτό, αλλά δεν είναι κάτι καινούριο. Το έχουμε συνηθίσει. Και ξέρουμε ότι τουλάχιστον ένα 5% των γιδοπροβάτων δεν θα το γλιτώσουμε, ό,τι και να κάνουμε. Όταν κατεβαίνουν κάτω στον κάμπο, οι λύκοι μπαίνουν ακόμα και στα μαντριά. Παλιότερα δεν το κάνανε. Τώρα όμως δεν βρίσκουν φαϊ έξω. Και με κάποιο τρόπο πρέπει κι αυτοί να ζήσουν.

Μπορεί ο κτηνοτρόφος να φτάσει και σε ακρότητες;
Παλιά κάναμε αισχρά πράγματα. Αν μια κυρία έχει ένα σκυλάκι και εσύ πας και του ρίξεις κλωτσιά, αυτή δε θα σε χτυπήσει; Πόσο μάλλον αν βρεις το ζώο σου σκοτωμένο. Αν λοιπόν το βάζαμε σκοπό, είχαμε όπλα, ξέραμε πού περπατάει, τον παραφυλάγαμε και στήναμε παγάνες. Τώρα πια αυτά δεν γίνονται. Οι λύκοι έχουν έτσι κι αλλιώς λιγοστέψει και η ζημιά που κάνουν δεν φαίνεται τόσο.

Είναι προβλέψιμη η συμπεριφορά τους;
Τα σκυλιά είναι τα μόνα πλάσματα που μπορούν να καταλάβουν ότι ο λύκος βρίσκεται κοντά. Τον προδίδει η μυρωδιά του. Γιατί κατά τα άλλα είναι έξυπνο ζώο. Μελετάει συνέχεια και πολύ κάθε κίνηση. Γι’ αυτό τον λέμε και στρατηγό. Μπορεί επί 4 μέρες απλώς να παρακολουθεί το κοπάδι, χωρίς να κάνει τίποτα. Και να περιμένει την κατάλληλη στιγμή για να χτυπήσει την 5η μέρα.

Ο «κακός λύκος» επιτίθεται στον άνθρωπο;
Σπάνια. Πολύ λίγες φορές ακούσαμε στο χωριό τέτοιο πράγμα. Να ξέρετε πως η φωνή του ανθρώπου νικάει τα πάντα. Ο λύκος μας φοβάται, ακόμα κι αν βρισκόμαστε 1 χλμ. μακριά του…